09.02.2019 / 09:11 Okunma Sayısı: 332

Psikolog Ali Toprak

Narsistik Kişilik Bozukluğu

Narsisistik kişilik bozukluğu (NKB), bir insanın aşırı şekilde kişisel yeterlilik, güç, prestij ve kendini üstün görme ile zihinsel olarak meşgul olup bu durumun kendisine ve başkalarına verdiği yıkıcı hasarı görememesine neden olan bir kişilik bozukluğudur. Tahminlere göre toplumun %1 gibi bir kesiminde görülmektedir. Bu bozukluğu olan bireyler, başkalarıyla empati kuramama yeteneğinin eksikliği ve şişirilmiş bir şekilde kendini önemser.
NKB’nin belirtileri arasında, kişinin kendine hayran olması, empati kuramaması başta gelirken, bu rahatsızlığı olan kişiler sıklıkla kibirli, bencil, manipülatif ve talepkar olarak tanımlanır. Ayrıca, şişirilmiş fantezilere de konsantre olabilirler (örneğin kendi başarıları, güzellikleri, parlaklıkları) ve özel muameleyi hak ettiklerini düşünürler. Bu özellikler tipik olarak ilk yetişkinlik döneminde başlar ve iş hayatında, ilişkilerde birden fazla bağlamda tutarlı bir şekilde belirgin olarak devam ederse ancak bu tanı düşünülebilir.
Narsisistik kişilik bozukluğu olan insanlar, üstün ya da özel olduğuna inanırlar ve çoğu zaman benzersiz ya da yetenekli olduğunu düşündükleri diğer insanlarla ilişki kurmaya çalışırlar. Bu ilişkilendirme, tipik olarak yüzeyin altında oldukça kırılgan olan özgüvenini arttırır. NKB'si olan bireyler, başkalarının kendilerini düşündüğünü bilmek için çok ilgi ve iltifat isterler. Bu bireyler, eleştiriyi veya yenilgiyi tolere etmekte zorlanırlar. Eleştiri veya reddedilme şeklinde bir "narsistik yaralanma" yaşadıklarında kendilerini aşağılanmış veya boş hissedebilirler.
Belirtileri
Narsisistik kişilik bozukluğu, aşağıdaki semptomların beşi veya daha fazlası ile belirtilir:
- Kendini abaryılı bir şekilde önemli görmek
- Başarı, güç, güzellik, zeka ya da ideal romantizm fantezileri ile meşgul olmak
- Özel olduğuna inanmak ve sadece diğer özel kişiler veya kurumlar tarafından anlaşılabileceğini düşünmek
- Diğerlerinden sürekli iltifat ve ilgi beklerler
- Kendi hedeflerine ulaşmak için başkalarını kullanırlar
- Başkalarının ne düşündüğü kişiyi ilgilendirmez, empati kurmazlar
- Sık sık başkalarını kıskanır yada başkalarının onu kıskandığına inanırlar
- Kibirli davranışlar sergilerler
Narsisistik kişilik bozukluğu tanısı alan bireylerin % 50 ila 75'i erkektir. Ek olarak, birçok ergenin yukarıda sıralanan özellikleri göstermesi yaygındır; bu, daha sonra narsisistik kişilik bozukluğu geliştireceklerini göstermez.
Nedenleri
Narsisistik kişilik bozukluğunun nedenleri henüz tam olarak anlaşılmamakla birlikte genetik ve biyolojik faktörlerin yanı sıra çevre ve erken yaşam deneyimlerinin de bu durumun gelişiminde rol oynadığı düşünülmektedir.
Tedavi Seçenekleri
Narsisistik kişilik bozukluğunun tedavisi zor olabilir, çünkü bu durumda olan insanlar, sorunları ve kırılganlıkları kabul etmelerini zorlaştıran çok büyük bir ihtiyat ve savunuculuk sergilerler. Bireysel ve grup psikoterapisi narsisistik kişilik bozukluğu olan kişilere diğer bireylerle daha sağlıklı ve şefkatli bir şekilde ilişki kurmalarında yardımcı olabilir. Mentalizasyona dayalı terapi, aktarım odaklı psikoterapi ve şema odaklı psikoterapinin, narsisistik kişilik bozukluğunu tedavi etmenin etkili bir yolu olduğu öne sürülmektedir.
Psikolog Ali Toprak

paylaş

ARŞİV HABERLER

SOSYAL AĞLAR